Τεχνική Ανάλυση και προσωπική εμπειρία
Τι είναι το Devuan
Το Devuan είναι ένα fork του Debian, με μοναδικό στόχο να προσφέρει ένα πλήρως λειτουργικό, Debian-συμβατό σύστημα χωρίς το systemd ως init σύστημα. Δημιουργήθηκε το 2014-2016 από μια ομάδα που αυτοαποκαλείται "Veteran Unix Admins" (VUA), ως αντίδραση στην απόφαση του Debian να υιοθετήσει το systemd ως προεπιλεγμένο init σύστημα.
Η πρώτη σταθερή έκδοση (Jessie 1.0.0) κυκλοφόρησε τον Μάιο του 2016. Έκτοτε, το project ακολουθεί πιστά τους κύκλους κυκλοφορίας του Debian, με ονόματα εκδόσεων που προέρχονται από τη λίστα ονομάτων του Minor Planet Center, σε αλφαβητική σειρά: ASCII, Beowulf, Chimaera, Daedalus, Excalibur (τρέχουσα), με το επόμενο να είναι το Freia.
Η φιλοσοφία: "Init Freedom"
Το κεντρικό επιχείρημα του Devuan δεν είναι απλά "μας αρέσει το παλιό sysvinit" - είναι η αρχή τής "Init Freedom": η ελευθερία του χρήστη να επιλέξει ποιο init σύστημα θα τρέχει στο μηχάνημά του, χωρίς η υπόλοιπη αλυσίδα εξαρτήσεων (desktop environments, βασικά εργαλεία) να το επιβάλλει έμμεσα. Το Devuan υποστηρίζει sysvinit, OpenRC και runit ως εναλλακτικές.
Πώς φτιάχνεται τεχνικά: Amprolla
Το Devuan δεν είναι ανεξάρτητη διανομή που χτίζει τα πάντα από το μηδέν - χρησιμοποιεί ένα εργαλείο που λέγεται Amprolla, το οποίο "συγχωνεύει" τα πακέτα του upstream Debian με τις δικές του τροποποιήσεις, εκεί ακριβώς όπου χρειάζεται να αφαιρεθεί η εξάρτηση από systemd. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός πακέτων στο Devuan είναι πολύ κοντά σε αυτόν του Debian Stable, άρα δεν είναι κάποιο μικρό, ελλιπές παρακλάδι.
Η τρέχουσα έκδοση: Excalibur 6.0
Η τρέχουσα σταθερή έκδοση, Excalibur 6.0 (κυκλοφόρησε 2 Νοεμβρίου 2025), βασίζεται στο Debian 13 "Trixie", με:
- Kernel 6.12 LTS, με υποστήριξη PREEMPT_RT για real-time/high-performance χρήσεις
- APT 3.0 με νέο dependency resolver (Solver3) - πιο αποτελεσματική διαχείριση σύνθετων εγκαταστάσεων, με έγχρωμο output
- Υποχρεωτικό merged-/usr layout σε όλες τις νέες εγκαταστάσεις
- tmpfs για το
/tmp by default - προσωρινά αρχεία στη RAM αντί για δίσκο, καλύτερη απόδοση
- Εγκαταλείπει το i386 installer ISO (ακολουθώντας το Debian), αν και τα i386 πακέτα παραμένουν διαθέσιμα στα repos
- Προεπιλεγμένο desktop για το live image: Xfce 4.20, με επιλογές KDE Plasma, MATE, Cinnamon, LXQt, LXDE
Δύο διαφορετικές εγκαταστάσεις, δύο διαφορετικοί σκοποί
Το Devuan δοκιμάστηκε σε δύο εντελώς διαφορετικά μηχανήματα, με διαφορετική αρχιτεκτονική το καθένα:
- Σε ένα παλιό Pentium 4 desktop (32-bit), όπου λειτουργεί ως ελαφριά, δευτερεύουσα εγκατάσταση (dual-boot με Q4OS), κυρίως για δοκιμή/περιέργεια σε πολύ περιορισμένο hardware.
- Σε ένα HP dv6 laptop (64-bit, Intel Core i3), όπου είναι η κύρια, καθημερινή εγκατάσταση (dual-boot με MX Linux) - και είναι η εμπειρία στην οποία επικεντρώνεται κυρίως αυτή η ανάλυση, αφού εκεί έχει δοκιμαστεί πιο εκτενώς, σε πραγματικές συνθήκες καθημερινής χρήσης.
Πρακτική εμπειρία: το "κόστος" της επιλογής
Στο 64-bit dv6, το Devuan είναι εξαιρετικά ελαφρύ και σταθερό σε καθημερινή χρήση - μετρήσιμα χαμηλότερες θερμοκρασίες CPU σε σχέση με Debian/Ubuntu-based συστήματα με systemd στο ίδιο ακριβώς hardware, «λιγότερες background υπηρεσίες» ο λόγος.
Εξηγώ:
Σε καθαρά πρακτικό επίπεδο, το σύστημα είναι ομαλό, διαφανές, και πολύ ελαφρύ. Οι θερμοκρασίες CPU στο dv6 μου παραμένουν σταθερά χαμηλές (35-55°C zone, σε κανονική χρήση), κάτι που δεν είχα δει με το ίδιο μηχάνημα σε άλλες διανομές ή και με Windows 7 πολύ παλαιότερα. Η απουσία systemd σημαίνει λιγότερα background daemons, πιο απλή αντιμετώπιση προβλημάτων μέσω απλών script logs αντί για journalctl.
Τίμημα:
Το "τίμημα" εμφανίζεται σε δύο μέτωπα:
1. Third-party, out-of-tree kernel modules (π.χ. USB WiFi adapters με ιδιόκτητο DKMS driver): η απουσία systemd δεν είναι το πρόβλημα εδώ - είναι ότι, όπως και σε κάθε Debian-based σύστημα, οι διανομές αναβαθμίζουν τακτικά τον kernel, και οι drivers αυτοί (γραμμένοι συχνά χρόνια πριν) χρειάζονται περιοδικά χειροκίνητα patches για να συμβαδίσουν με αλλαγές στο kernel API. Αυτό δεν είναι Devuan-specific - συμβαίνει εξίσου σε Debian based συστήματα.
2. Ασυμβατότητα με εφαρμογές που εξαρτώνται σκληρά από systemd. Η πιο συγκεκριμένη, βιωμένη περίπτωση: το Viber. Δοκιμάστηκαν αρκετές διαφορετικές προσεγγίσεις μέσα στο ίδιο το Devuan - Flatpak, AppImage,χειροκίνητη εγκατάσταση elogind (για να καλυφθεί μερικώς η απουσία systemd), καθώς και διάφορα βοηθητικά scripts - χωρίς επιτυχία. Η εφαρμογή τελικά αποδείχθηκε ασύμβατη λόγω εξάρτησης σε μηχανισμούς που προϋποθέτουν systemd να τρέχει στο σύστημα. Δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση - οποιαδήποτε εφαρμογή (ειδικά Electron-based ή με ενσωματωμένο sandboxing) που στηρίζεται σε systemd-specific APIs θα παρουσιάσει ανάλογο πρόβλημα.
Η λύση ήταν οργανωτική, όχι τεχνική: κρατάω παράλληλα ένα δεύτερο, systemd-based σύστημα στον HP dv6, (ΜΧ σε dual boot) ειδικά για τέτοιες εφαρμογές.
Για ποιον ταιριάζει
- Χρήστες που θέλουν τη σταθερότητα και τα repos του Debian, χωρίς systemd.
- Παλιό/περιορισμένων πόρων hardware, όπου κάθε λιγότερη background υπηρεσία μετράει.
- Διαχειριστές συστημάτων που προτιμούν διαφανή, script-based init αντί για binary logs/monolithic service manager.
- Δεν ταιριάζει σε όσους βασίζονται σε λογισμικό με σκληρή εξάρτηση σε systemd (π.χ. Viber, όπως περιγράφηκε παραπάνω) - εκτός αν διατηρείται παράλληλα ένα δεύτερο, systemd-based σύστημα για τέτοιες περιπτώσεις.
Αν ψάχνετε Debian-εμπειρία χωρίς systemd, σε παλιό ή σύγχρονο hardware, το Excalibur 6.0 (Debian 13 Trixie βάση, kernel 6.12 LTS) είναι ώριμο, σταθερό, και έτοιμο για καθημερινή χρήση.
Devuan GNU/Linux