Σε μια εποχή που το διαδίκτυο αποτελεί τον απόλυτο καθοριστικό παράγοντα διαμόρφωσης του οικονομικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, η διαδικτυακή συνεργασία επέτρεψε τη δημιουργία τεράστιας αξίας χρήσης, παρακάμπτοντας πλήρως τους παραδοσιακούς κανόνες του οικονομικού συστήματος. Κανονικά, οι αυξήσεις της παραγωγικότητας επιβραβεύονται, δίνοντας τη δυνατότητα στους ανθρώπους να αντλούν εισόδημα.
Αλλά αυτό φυσικά δεν συμβαίνει. Οι χρήστες των social media και των μεγάλων πλατφορμών δημιουργούν εμπορική αξία, μόνο που την παράγουν έμμεσα και χωρίς ποτέ να ανταμείβονται γι’ αυτό. Καθώς, ό,τι παράγουν, δεν είναι εμπορεύσιμο στην αγορά των σπάνιων αγαθών με την παραδοσιακή έννοια, οι πραγματικοί δημιουργοί μένουν με άδεια χέρια, αποκαλύπτοντας ένα αγεφύρωτο ρήγμα στο σύστημα.
Η βιομηχανία των μη ανθρώπων:
Αυτό το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο· είναι μια καλά στημένη βιομηχανία. Ήδη από τις αρχές της περασμένης δεκαετίας (όταν η εταιρεία Incapsula δημοσίευε εντυπωσιακά ευρήματα ότι πάνω από το 60% της κίνησης του web προέρχεται από bots και όχι από ανθρώπους), φάνηκε προς τα πού πηγαίνουμε (δείτε το infographic).
Τότε μιλούσαμε για απλά αυτοματοποιημένα προγράμματα ανίχνευσης, κακόβουλα scriptάκια hacking, spyware που παρακολουθούσαν ανταγωνιστές, ή για τις περίφημες click farms) στη Ντάκα του Μπαγκλαντές, όπου άνθρωποι δούλευαν επί 24ωρου βάσεως σε τρεις βάρδιες για να φουσκώνουν τεχνητά τα likes και τα views έναντι ευτελών αμοιβών.
Σήμερα, στη μετα-AI εποχή, τα πράγματα έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο. Τα απλά bots και τα φτηνά click farms αντικαταστάθηκαν από προηγμένα συνθετικά δίκτυα, αλγοριθμικά LLM crawlers που ξύνουν κάθε γωνιά του διαδικτύου για να εκπαιδεύσουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, και στρατιές από bots που αυτό-αναπαράγουν engagement, αλλοιώνοντας πλήρως την έννοια της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Η εμπορευματοποίηση της προσοχής:
Οι διαφημιστές και οι έμποροι, προκειμένου να κάνουν τον κόσμο μετρήσιμο και να δικαιολογήσουν εκατομμύρια σε διαφημιστικά μπάτζετ, έχουν μετατρέψει το διαδίκτυο, αυτό το υπέροχο εργαλείο διαμοιρασμού γνώσεων, σε μια άκρατη εμπορευματοποίηση. Μας βλέπουν αποκλειστικά σαν νούμερα, σαν εμπόρευμα προς αγορά και πώληση.
Και το ερώτημα παραμένει διαχρονικό:
Για ποιον λόγο να επενδύσεις σε ψεύτικα metrics, πλαστά views ή αγορασμένους ακόλουθους; Ακόμη κι αν καταφέρεις να χτίσεις μια επίπλαστη κοινότητα-φάντασμα, οι εύκολες λύσεις δεν αντέχουν στον χρόνο. Μπορείς να εξαπατήσεις τον αλγόριθμο ή τους αναγνώστες σου για λίγο, αλλά χωρίς αυθεντικό περιεχόμενο, προσωπικό μεράκι και σκληρή δουλειά, καμία τεχνητή προβολή δεν μπορεί να επιβιώσει σε βάθος χρόνου.
Αν αγαπάς αυτό που κάνεις και απολαμβάνεις το ελεύθερο blogging ή τη δημιουργία κοινότητας εκτός των τειχών των Big Tech, η απάντηση παραμένει η ίδια. Αργή, οργανική, σταθερά αυξανόμενη ανάπτυξη με ανθρώπους που είναι πραγματικά αφοσιωμένοι και ενεργοί.