Το μόνο σίγουρο με την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ότι αποτελεί ένα άγνωστο πεδίο στις περισσότερες πτυχές της. Και αυτά δημιουργούν τόσο εικασίες όσο και παραδοξότητες.
Και με ένα τέτοιο παράδοξο θα ασχοληθούμε σήμερα αφού αποτελεί την πεμπτουσία της σημερινής τεχνολογικής και οικονομικής πραγματικότητας. Από τη μία συμβαίνει το εξής:
η τεχνητή νοημοσύνη πλασάρεται από τους ιδεολόγους της Silicon Valley ως το μαγικό ραβδί που θα λύσει την ανισότητα ή θα οδηγήσει σε ένα είδος τεχνολογικού σοσιαλισμού, καθολικού εισοδήματος.
και από την άλλη, οι ίδιοι οι οίκοι αξιολόγησης και οι οικονομολόγοι τρέμουν ότι η ανεξέλεγκτη άνοδός της θα τινάξει την παγκόσμια οικονομία στον αέρα!
Μπερδευτήκατε; Δικαιολογημένα, διότι εδώ έχουμε δυο εντελώς διαφορετικές και εκ διαμέτρου αντίθετες εικασίες.
Ας τα δούμε ένα - ένα:
Digital Feudalism: σοσιαλιστική ουτοπία ή οικονομική κατάρρευση από την ΤΝ;
Εντάξει, πλέον το ξέρουμε και σε μεγάλο βαθμό, έχει γίνει αποδεκτό ότι ζούμε σε μια εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη αντιμετωπίζεται ταυτόχρονα ως ο σωτήρας της ανθρωπότητας και ως η μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Και το πιο εντυπωσιακό ξέρετε ποιο είναι;
Ότι και τα δύο, αυτά, αφηγήματα προέρχονται από το ίδιο καπιταλιστικό οικοσύστημα που χρηματοδοτεί και ελέγχει τα δισεκατομμύρια πίσω από τους servers. Από τις εταιρείες που χρηματοδοτούν και ελέγχουν την ΤΝ δηλαδή!
και ιδού το μεγάλο ερώτημα:
πώς στο καλό γίνεται να συνυπάρχουν αυτά τα δύο άκρα;
Για να δούμε αν καταφέρουμε να βγάλουμε άκρη βλέποντας μια - μια και τις δυο αυτές πλευρές:
1. Η ουτοπία: όταν ο καπιταλισμός χρηματοδοτεί το… σοσιαλιστικό όνειρο:
Από τη μία πλευρά έχουμε αναλυτές και οικονομολόγους (σαν τον Nouriel Roubini σε πρόσφορες τοποθετήσεις του) που υποστηρίζουν ότι η μαζική αυτοματοποίηση και η άνοδος της παραγωγικότητας από την ΤΝ θα μπορούσαν, θεωρητικά, να οδηγήσουν σε έναν κόστος αφθονίας, καθιστώντας αναγκαία μέτρα όπως το καθολικό βασικό εισόδημα. Εδώ η ιδέα είναι απλή: αν η εργασία μηχανοποιηθεί πλήρως, ο πλούτος που παράγεται πρέπει να αναδιανέμεται ώστε να μην καταρρεύσει η κατανάλωση.
Παλαιότερη ανάλυση που υπήρχε και πριν την ΤΝ.
Και να το παράδοξο: αυτό το σοσιαλιστικό όνειρο της αφθονίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης προωθείται και χρηματοδοτείται από ιδιωτικές μονοπωλιακές εταιρείες (Big Tech) των οποίων ο μοναδικός στόχος είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους και η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας στα χέρια λίγων. Αντί για αναδιανομή πλούτου, βλέπουμε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση κεφαλαίου στην ιστορία.Και με ρυθμούς που αυξάνονται ραγδαία δημιουργώντας, όπως είναι φυσικό, κοινωνικές ανισότητες.
2. Η δυστοπία: ηΤΝ ως «απειλή για την οικονομική σταθερότητα»:
Από την άλλη πλευρά τώρα, έχουμε διεθνείς οργανισμούς που θεωρητικά τουλάχιστον, θεωρούνται “σοβαροί”. Όπως κεντρικές τράπεζες και αναλυτές (που καταγράφεται σταθερά σε αναλύσεις από τους Financial Times και το Bloomberg) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το ακριβώς αντίθετο: ότι η ΤΝ απειλεί την οικονομική σταθερότητα.
Με δυο λογία, αυτό συμπικνώνεται σε φούσκα και υπερεπενδύσεις: Κοινώς δισεκατομμύρια δολάρια διοχετεύονται σε υποδομές GPUs και data centers χωρίς σαφή απόδοση επένδυσης, δημιουργώντας μια κλασική χρηματοπιστωτική φούσκα τύπου dot-com.
Και δεν τελειώνει εδώ. Μιλάνε για μαζική ανεργία και κατάρρευση της ζήτησης: Αν δηλαδή, οι εταιρείες αντικαταστήσουν μαζικά το εργατικό δυναμικό (από προγραμματιστές μέχρι διοικητικούς υπαλλήλους) με AI agents, ποιος θα αγοράζει τα προϊόντα τους; Η καταρρέουσα αγορά εργασίας μπορεί να οδηγήσει σε ντόμινο χρεοκοπιών και οικονομική ασφυξία.
Επιπρόσθετα, αναφέρονται και στη συγκέντρωση κινδύνου. Αφού όταν το 90% των κρίσιμων υποδομών εξαρτάται από τρεις - τέσσερεις παρόχους cloud, οποιαδήποτε αστοχία, cyber attack ή διασύνδεση σφαλμάτων μπορεί να προκαλέσει συστημικό σοκ σε ολόκληρη την παγκόσμια αγορά.
Διεθνείς πηγές & αναφορές:
Και τι συμπέρασμα προκύπτει; Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι άλλο πέρα του ότι το μεγαλύτερο ψέμα της εποχής μας είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια ουδέτερη δύναμη που θα φέρει αυτόματα την ισότητα.
Μα πως θα μπορούσε να γίνει αυτό όταν στην πραγματικότητα, αξιοποιείται από το καπιταλιστικό σύστημα για να συμπιέσει το κόστος εργασίας και να συγκεντρώσει εξουσία, ενώ ταυτόχρονα απειλεί να τινάξει στον αέρα την ίδια την οικονομική σταθερότητα που τη γέννησε; Το αν θα καταλήξουμε σε έναν δικαιότερο κόσμο ή σε μια ψηφιακή φεουδαρχία εξαρτάται αποκλειστικά από το ποιος έχει τον έλεγχο των υποδομών. Και εδώ την απάντηση την ξέρουμε.