Αν το Neuromancer του William Gibson είναι η σκοτεινή, ποιητική Βίβλος του Cyberpunk, τότε το Snow Crash του Neal Stephenson (1992)θα το χαρακτήριζα σαν ένα κυνικό, προφητικό και ειρωνικό του ξαδερφάκι.
Πρόκειται για ένα βιβλίο που επινόησε τον όρο Metaverse και την ευρεία χρήση των avatars, δεκαετίες πριν Ζούκεμπεργκ και υπόλοιπες οι πολυεθνικές της Silicon Valley προσπαθήσουν να μας τα πουλήσουν σαν φρέσκες ιδέες.
Η Υπόθεση:
Βρισκόμαστε στις αρχές του 21ου αιώνα, σε μια Αμερική που έχει καταρρεύσει οικονομικά και θεσμικά. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει αποδιοργανωθεί και τα πάντα έχουν ιδιωτικοποιηθεί: οι αυτοκινητόδρομοι, η αστυνομία, ακόμα και ολόκληρες γειτονιές που λειτουργούν ως αυτόνομα εταιρικά κρατίδια.
Ο πρωταγωνιστής ονομάζεται Hiro Protagonist (ναι, Stephenson είναι αυτός). Στον φυσικό κόσμο είναι ένας ξεπεσμένος χάκερ που δουλεύει ως ταχυδρόμος πιτσαρίας για τη CosaNostra Pizza όπου αν δεν παραδώσεις την πίτσα σε 30 λεπτά, σε εκτελεί η ίδια η Μαφία. Στον ψηφιακό κόσμο όμως, στο Metaverse, ο Hiro είναι ένας από τους κορυφαίους πολεμιστές με σπαθιά Katana και από τους αρχικούς δημιουργούς του πρωτοκόλλου.
Τα πράγματα παίρνουν άσχημη τροπή όμως όταν στην πιάτσα κυκλοφορεί ένα νέο ψηφιακό ναρκωτικό που λέγεται Snow Crash. Το Snow Crash δεν είναι απλά ένα λογισμικό είναι ένας ιός που μεταδίδεται οπτικά στο Metaverse και προσβάλλει απευθείας τον ανθρώπινο εγκέφαλο στον φυσικό κόσμο, προκαλώντας εγκεφαλική βλάβη και μετατρέποντας τους χρήστες σε πειθήνια όργανα.
Παραλληλισμοί με το σήμερα:
- Πρώτα απ’ όλα είναι τρομακτικά προφητικό: Ο Stephenson περιέγραψε με χειρουργική ακρίβεια το πώς η εταιρική απληστία θα ιδιωτικοποιούσε τα πάντα, τη γέννηση των εικονικών κόσμων, την εξάρτηση από τις ψηφιακές ταυτότητες και τη μετατροπή της πληροφορίας σε όπλο.
- Είναι αδύνατο να μη δεις από την αρχή το σαρκαστικό και κυνικό ύφος. Εν αντιθέσει με τη βαριά ατμόσφαιρα άλλων cyberpunk έργων, το Snow Crash διαθέτει μαύρο χιούμορ, καυστική σάτιρα της καταναλωτικής κοινωνίας και φρενήρη ρυθμό.
- Και κάτι ακόμα πολύ ενδιαφέρον είναι η γλωσσολογία,η σύνδεση με την Σουμεριακή Μυθολογία και με το hacking καθώς συνδέει, με ιδιοφυή τρόπο, την πληροφορική και τον προγραμματισμό με την αρχαία σουμεριακή μυθολογία και τη νευροβιολογία της γλώσσας, αποδεικνύοντας ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι απλά ένα ακόμα λειτουργικό σύστημα που επιδέχεται exploit.
☞ Το βιβλίο κυκλοφορεί μεταφρασμένο στα ελληνικά (με τίτλο «Snow Crash» ή «Ο Αδαμάντινος Αιώνας / Snow Crash» από ελληνικούς εκδοτικούς οίκους) και αποτελεί υποχρεωτικό ανάγνωσμα για όποιον θέλει να καταλάβει από πού εκλάπησαν οι ιδέες της σημερινής τεχνολογικής ελίτ.
☞ Δυστυχώς, δεν διατίθεται ελεύθερα στην ελληνική γλώσσα, αλλά αν τα καταφέρνετε με τα αγγλικά: Snow Crash - pdf.
Τι μου θυμίζει, βρε τι μου θυμίζει;
Και αν σας θύμισε κάτι, έχετε δίκιο. Και αυτό μάλλον, είναι η ταινία (που έχει βασιστεί στο βιβλίο του Ernest Cline) Ready Player One.
Εκεί, ο πρωταγωνιστής ζει σε μια φτωχογειτονιά από κοντέινερ, είναι ένας παντελώς ασήμαντος τύπος στην πραγματική ζωή.
Όμως, στο Μετασύμπαν, το OASIS όπως ονομάζεται, είναι διάνοια, κορυφαίος παίκτης και κυνηγός του μεγάλου easter egg που θα του δώσει τον έλεγχο ολόκληρου του εικονικού σύμπαντος.
Δυστυχώς, η ταινία γυρίστηκε από τον Steven Spielberg και κατά συνέπεια είναι πολύ πιο φτωχή από το βιβλίο και με μια σειρά από κλισέ.
Ο δε συγγραφέας του ομώνυμου βιβλίου, ο Εrnest Cline, έχει παραδεχτεί ανοιχτά ότι έκλεψε»την ιδέα του OASIS απευθείας από το Snow Crash του Neal Stephenson συνδυάζοντάς το με 80s pop culture και gaming.
☞ Την ταινία θα την βρείτε πολύ εύκολα, με ελληνικούς υπότιτλους.