Διάβασα το κείμενό σου και, για να είμαι ειλικρινής, σε αρκετά πράγματα συμφωνώ μαζί σου.
Ναι, τα data centers καταναλώνουν πολύ ρεύμα. Ναι, υπάρχει σοβαρό θέμα με το νερό. Ναι, οι μόνιμες θέσεις εργασίας που δημιουργούν είναι πολύ λιγότερες απ’ όσες ίσως φαντάζεται κάποιος όταν ακούει για επένδυση σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.
Και ναι, προσωπικά κι εγώ θα ήθελα πολύ περισσότερες απαντήσεις για όλα αυτά.
Εκεί που διαφωνώ είναι ότι σε αρκετά σημεία του κειμένου αισθάνομαι πως ξεκινάς από μια απολύτως λογική ανησυχία και καταλήγεις σε ένα συμπέρασμα που δεν έχει ακόμη αποδειχθεί.
Για παράδειγμα, ο χαρακτηρισμός «φούσκα των data centers».
Μπορεί στο μέλλον να αποδειχθεί ότι έχουν γίνει υπερβολικές επενδύσεις. Δεν το αποκλείω καθόλου. Αυτή τη στιγμή όμως η ζήτηση για cloud υπηρεσίες, AI και υπολογιστική ισχύ συνεχίζει να αυξάνεται.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπολογίζει ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των data centers παγκοσμίως μπορεί σχεδόν να διπλασιαστεί μέχρι το 2030. Άρα μπορεί να συζητάμε αν όλη αυτή η ανάπτυξη είναι βιώσιμη, αλλά δεν νομίζω ότι έχουμε ακόμη αρκετά στοιχεία για να τη χαρακτηρίζουμε ήδη «φούσκα». (iea.org)
Το ίδιο πρόβλημα έχω και με το σημείο όπου γράφεις ότι ο Έλληνας φορολογούμενος επιδοτεί τη Microsoft.
Αν υπάρχουν συγκεκριμένες επιδοτήσεις, φοροαπαλλαγές ή δημόσια χρήματα που δίνονται στη συγκεκριμένη επένδυση, πραγματικά θα ήθελα να τα δω.
Μέχρι στιγμής, στα επίσημα στοιχεία για την επένδυση των 976 εκατομμυρίων ευρώ αναφέρεται χρηματοδότηση 100% από ίδια κεφάλαια, ενώ τα κίνητρα αφορούν κυρίως ταχεία αδειοδότηση και χωροθέτηση. (ependyseis.mindev.gov.gr)
Τώρα, αν για να λειτουργήσουν αυτά τα data centers χρειαστούν μεγάλες αναβαθμίσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο και τελικά τις πληρώσουμε εμείς, τότε ναι, εκεί αλλάζει η συζήτηση.
Αλλά πρώτα θέλω να ξέρω πόσο κοστίζουν, ποιος τις πληρώνει και τι προβλέπουν οι συμφωνίες.
Δεν θέλω να το υποθέσω.
Στις θέσεις εργασίας, από την άλλη, θεωρώ ότι το κείμενό σου ακουμπά ένα πραγματικά σημαντικό θέμα.
Τα data centers δεν είναι εργοστάσια με χιλιάδες εργαζομένους.
Η ίδια η Microsoft έχει αναφέρει περίπου 350 θέσεις κατά τη φάση κατασκευής και μόλις 34 εργαζομένους και contractors στις εγκαταστάσεις μέχρι το τέλος του 2026. (local.microsoft.com)
Οπότε εδώ πραγματικά δεν θα ήθελα να ακούω μεγαλόστομες δηλώσεις περί τεράστιας δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Αλλά και πάλι, το να φτάσω από εκεί στο «μηδενική προστιθέμενη αξία» μου φαίνεται υπερβολικό.
Ένα cloud region δεν αποκτά αξία μόνο από τους ανθρώπους που δουλεύουν μέσα στο κτίριο.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ελληνικές επιχειρήσεις, τράπεζες και οργανισμούς, να μειώσει την καθυστέρηση των υπηρεσιών και να επιτρέψει την αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων εντός Ελλάδας.
Μπορούμε να συζητήσουμε αν αυτά τα οφέλη είναι αρκετά για να δικαιολογούν το κόστος.
Αλλά δεν είναι μηδενικά.
Και φτάνω στο νερό, που για μένα είναι ίσως το πιο σοβαρό σημείο όλης της ιστορίας.
Η Microsoft λέει ότι τα ελληνικά data centers θα χρησιμοποιούν νερό για ψύξη λιγότερο από το 15% του χρόνου και συγκεκριμένα όταν η εξωτερική θερμοκρασία ξεπερνά τους 29,4 βαθμούς Κελσίου. (local.microsoft.com)
Ωραία.
Εγώ όμως δεν θέλω μόνο αυτό το 15%.
Θέλω να ξέρω πόσα κυβικά μέτρα νερού θα χρειαστούν σε έναν καύσωνα πέντε ή δέκα ημερών.
Αυτό για μένα είναι το πραγματικά σημαντικό ερώτημα.
Εκεί θα συμφωνήσω απόλυτα ότι χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη διαφάνεια.
Αλλά δεν μπορώ από το «πάνω από τους 29,4 βαθμούς χρησιμοποιείται νερό για ψύξη» να περάσω αυτόματα στο «το data center θα δουλεύει στο 100% της κατανάλωσης νερού».
Δεν γνωρίζουμε κάτι τέτοιο.
Η πραγματική κατανάλωση εξαρτάται από το φορτίο των servers, τη θερμοκρασία, την υγρασία και τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος ψύξης.
Υπάρχει μετά και το θέμα του Azure και της εξάρτησης από τη Microsoft.
Εδώ πραγματικά συμμερίζομαι τον προβληματισμό.
Δεν θέλω το ελληνικό Δημόσιο να βρεθεί αύριο τόσο βαθιά δεμένο σε Azure, AWS, Google Cloud ή οποιονδήποτε άλλο πάροχο ώστε να μην μπορεί πρακτικά να φύγει.
Θέλω να υπάρχουν ανοικτά πρότυπα, δυνατότητα μεταφοράς των δεδομένων και ένα πραγματικό σχέδιο εξόδου.
Αυτό για μένα είναι ψηφιακή κυριαρχία.
Όμως στο κείμενο αναφέρεις ότι Alpha Bank, Eurobank, Εθνική, Πειραιώς, ΟΤΕ και ΔΕΗ «δεσμεύονται προκαταβολικά ως πελάτες του Azure».
Η επίσημη ανακοίνωση της Microsoft το 2020 έλεγε ότι αυτές οι εταιρείες είχαν «εκφράσει την πρόθεσή τους να χρησιμοποιούν υπηρεσίες Microsoft Cloud» όταν θα ήταν διαθέσιμες από το ελληνικό datacenter. (news.microsoft.com)
Για μένα υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο «θέλω να χρησιμοποιήσω» και στο «δεσμεύομαι».
Αν υπάρχουν συμβάσεις αποκλειστικότητας, τότε φυσικά αλλάζει η εικόνα. Αλλά πρέπει να τις δούμε.
Κάπως έτσι βλέπω συνολικά το θέμα.
Δεν θεωρώ ότι πρέπει να χειροκροτάμε τη Microsoft επειδή επενδύει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ στην Ελλάδα.
Δεν μου λέει κάτι από μόνο του το μεγάλο νούμερο.
Θέλω να ξέρω τι κερδίζει η χώρα.
Θέλω να ξέρω πόσο ρεύμα θα χρησιμοποιείται, πόσο νερό, πόσες πραγματικές θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν, ποιος θα πληρώνει τις απαραίτητες υποδομές και πόσο εξαρτημένο θα γίνει το Δημόσιο από έναν συγκεκριμένο πάροχο.
Αλλά με την ίδια λογική δεν θέλω να ξεκινήσω και από το αντίθετο συμπέρασμα, ότι δηλαδή αφού πίσω από την επένδυση βρίσκεται η Microsoft, τότε εξ ορισμού πρόκειται για μια «φούσκα» χωρίς πραγματικό όφελος για τη χώρα.
Κράτησα αρκετές από τις ερωτήσεις που έθεσες. Απλά σε μερικές περιπτώσεις θεωρώ ότι έδωσες και την απάντηση πριν έχουμε ακόμη τα στοιχεία. Και προσωπικά θα προτιμούσα να μείνουμε περισσότερο στις ερωτήσεις. Γιατί αυτές είναι αρκετά σοβαρές από μόνες τους.
