Δεν μπορεί. Αποκλείεται να μην έχετε διαβάσει ένα σωρό κείμενα σχετικά με με το Deep Web και το Dark Web. Άλλωστε, μέχρι και τα ειδησεο-γραφικά sites έχουν ασχοληθεί εκτενώς με δαύτα.
Και πιθανότατα θεωρείτε πως πλέον έχετε μια ολοκληρωμένη εικόνα περί αυτών. Άλλωστε, έγκριτα sites τα έχουν γράψει. Έτσι δεν είναι;
Το θέμα πουλούσε και συνεχίζει να πουλάει και αν μη τι άλλο, ο τρόμος πουλάει ακόμα πιο πολύ.
Καλά μου παιδιά, αφενός λυπάμαι που διαβάζετε αυτά τα sites. Αφετέρου, όλα όσα, σχετικά, διαβάζετε δεν είναι παρά επιφανειακές προσεγγίσεις και ατέλειωτη ανακύκλωση άγνοιας σε συνδυασμό με απερίγραπτη μπουρδολογία.
Διότι όταν κάποιος γράφει για κάτι που δεν καταλαβαίνει ή απλώς θέλει να φανεί διαβασμένος, καταλήγει να αναπαράγει στερεότυπα. Και μπούρδες για να το πω με τακτ.
Ας προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους, εξηγώντας με καθαρά λόγια τι πραγματικά σημαίνουν αυτοί οι όροι που χρησιμοποιούνται μέχρι αηδίας αλλά σπάνια, ως ποτέ, εξηγούνται σωστά. Και ακόμα πιο σπάνια ως ποτέ, έχουν βάση.
Τα μυθικά «επίπεδα» του Διαδικτύου (ή αλλιώς, το τρολ του 4chan)
Για να καταλάβουμε πόσο εύκολα διακινείται η παραπληροφόρηση, ας θυμηθούμε το κλασικό αφήγημα των "8 επιπέδων" του Διαδικτύου που κυκλοφορεί σαν copy-paste από τις αρχές της περασμένης δεκαετίας:
- Τα επίπεδα 1 & 2: Το «Επιφανειακό» (Surface) Διαδίκτυο που ξέρουμε και χρησιμοποιούμε.
- Τα επίπεδα 3 & 4: Η είσοδος στο «Deep Web» και το «Dark Web», όπου κατά τους σεναριογράφους βασιλεύει η απόλυτη παρανομία.
- Το επίπεδο 6: Μια ενδιάμεση ζώνη δήθεν προσβάσιμη μόνο από... κβαντικούς υπολογιστές.
- Το επίπεδο 7 (The Fog / Virus Soup): Πεδία μαχών πολυεθνικών και κακόβουλου κώδικα χωρίς κανόνες.
- Το επίπεδο 8 (Σύστημα Primarch): Η υπέρτατη «ανωμαλία» που ελέγχει ολόκληρο το Διαδίκτυο μέσω μιας φανταστικής κβαντικής κλειδαριάς (t.r.001) που ανακαλύφθηκε στις αρχές του 2000.
Και το αστείο της υπόθεσης; Όλα αυτά τα μεγαλεπήβολα, sci-fi σενάρια (πάλι με τακτ μιλάω) δεν είναι παρά μερικές τυχαίες προσθήκες (τακτ ξανά) που ξεκίνησαν γύρω στο 2012 από ένα νήμα σε ένα forum.
Και σε τι forum; Σε ένα για bodybuilding, μέχρι που έγινε αντιληπτό από τα trolls του 4chan και μετά το ένα έφερε το άλλο.
Ακόμα πιο αστείο είναι ότι μέχρι και σήμερα, παρουσιάζονται ως «σοβαρή έρευνα» από διαδικτυακούς πιθήκους που αναπαράγουν άκριτα ό,τι βρουν μπροστά τους.
Τι είναι τελικά το πραγματικό Deep Web;
☞ Γνωρίζετε ότι επισκέπτεστε το «βαθύ» Διαδίκτυο καθημερινά;
- Ο λογαριασμός του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομείου; Deep Web.
- Οι τραπεζικές σας συναλλαγές, τα εσωτερικά δίκτυα εργασίας, τα αρχεία πανεπιστημίων και νοσοκομείων; Deep Web.
- Διάφορα εταιρικά δίκτυα
Καταλήγοντας λοιπόν, το Deep Web δεν είναι τίποτα περισσότερο από το σύνολο των ιστοσελίδων και βάσεων δεδομένων που δεν είναι ευρετηριασμένες από τις δημόσιες μηχανές αναζήτησης (όπως της Google κλπ). Αυτός είναι και ο λόγος που η έκτασή του είναι πολλαπλάσια του επιφανειακού ιστού. Δεν υπάρχει κανένα μυστήριο, κανένας απολύτως σκοτεινός ψηφιακός κόσμος. Απλά, βασίζεται στη μυστικότητα και στην προστασία δεδομένων, και όχι σε κάποιο σκοτεινό συνωμοσιολογικό άντρο. Υπάρχουν μάλιστα ειδικές μηχανές αναζήτησης (πχ JSTOR, ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες) που σου δίνουν πρόσβαση σε τεράστιο πλούτο γνώσης.
Και το Dark Web τι ακριβώς είναι;
Deep Web και Dark Web πάνε πακέτο, σωστά; Λάθος.
Το Dark Web είναι ένα εσκεμμένα απομονωμένο, αδιανόητα μικρό σε σύγκριση με το clearnet δίκτυο, το οποίο απαιτεί ειδικό λογισμικό ανωνυμοποίησης (όπως το δίκτυο Tor) για να το προσεγγίσει κανείς. Η τεχνολογία του (τα darknets) υπάρχει εδώ και δεκαετίες (από τα παλιά P2P Freenet και άλλα).
Ας καταρρίψουμε όμως, μερικούς διαχρονικούς μύθους γύρω από αυτό:
- «Η κυβέρνηση των ΗΠΑ κρύβεται πίσω από το Tor και το ελέγχει»: Εν μέρει, παραμύθι. Ναι, η αρχική χρηματοδότηση προήλθε από αμερικανικούς στρατιωτικούς φορείς (DARPA, ONR) και το onion routing είναι τεχνολογία του NRL. Όμως ο κώδικας είναι ανοιχτός εδώ και δεκαετίες, ελέγχεται διαρκώς από την παγκόσμια κοινότητα και χρησιμοποιείται ευρέως επειδή ακριβώς οι ίδιες οι κυβερνήσεις ενδιαφέρονται για ασφαλείς, κρυπτογραφημένες επικοινωνίες.
- «Η πρόσβαση στο Dark Web είναι ποινικό αδίκημα»: Μύθος. Η επίσκεψη σε ένα onion site είναι ακριβώς το ίδιο παράνομη με το να επισκέπτεσαι τη δική μας σελίδα: καθόλου. Οι πράξεις σου κρίνονται, όχι το εργαλείο.
- «Το Dark Web είναι φωλιά εγκληματιών»: Ναι, υπάρχουν παράνομες δραστηριότητες, όπως ακριβώς συμβαίνουν και στο κανονικό Διαδίκτυο ή στους δρόμους της γειτονιάς σου. Την ίδια στιγμή, όμως, το Dark Web σώζει ζωές και προστατεύει αντιφρονούντες σε απολυταρχικά καθεστώτα, ενώ σοβαροί οργανισμοί και μέσα ενημέρωσης (όπως η ProPublica και το BBC) διατηρούν επίσημες onion υπηρεσίες για την προστασία των πηγών τους.
- «Εκεί θα βρεις πληρωμένους δολοφόνους και εξωτικά εγκλήματα»: Μετά το κλείσιμο του Silk Road (το μακρινό πλέον 2013), οι περισσότερες «αγορές» που ξεφυτρώνουν είναι απλές απάτες (scams) από πορτοφολάδες του ίντερνετ που ψάχνουν θύματα.
Επίλογος
Το Deep Web και το Dark Web δεν είναι μαγεία, δεν είναι ψηφιακές γιάφκες, ούτε κάποια σκοτεινή διάσταση. Είναι απλώς τεχνολογίες αρχειοθέτησης και ανωνυμίας. Μόνο.
Ο χρυσός κανόνας του Διαδικτύου παραμένει αναλλοίωτος:
μην πιστεύετε ό,τι διαβάζετε από αυτόκλητους "ειδικούς" της τρομολαγνείας.
Και πού ξέρετε; Ίσως κάποια μέρα αποδειχθεί πως ολόκληρο το αφήγημα περί Dark Web ήταν απλώς μια ακόμα πετυχημένη φάρσα του 4chan.