Επειδή στη πορεία θα ασχοληθούμε και μάλλον εκτενώς με δυο αισθητικές και λογοτεχνικές υπό-κατηγορίες της επιστημονικής φαντασίας που ονομάζονται Steampunk και Retro-futurism ας πούμε δυο λόγια γι´ αυτές αφού δεν είναι όλοι γνώστες.
Όμως, πρόκειται για δυο εκπληκτικά κοντινά αλλά όχι ταυτόσημα αισθητικά και αφηγηματικά ρεύματα τα οποία έχουν να παρουσιάσουν εκπληκτικά δείγματα τόσο λογοτεχνικά όσο και οπτικοποιημένα (ταινίες και σειρές).
Retro-futurism
Ρετρό-φουτουρισμός όπως θα μπορούσαμε να το αποδώσουμε σε μια ελεύθερη ελληνική μετάφραση. Αυτό πρόκειται για μια ευρύτερη έννοια η οποία περιγράφει το πώς οι άνθρωποι του παρελθόντος φαντάζονταν το μέλλον και πώς εμείς σήμερα ξαναβλέπουμε αυτές τις παλιές οραματικές εικόνες.
Ή, πιο σωστά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η διασταύρωση της νοσταλγίας για παλιές εποχές με τις τεχνολογικές προσδοκίες που υπήρχαν τότε. Το μέλλον όπως το έβλεπαν χθες πιο απλά.
Κυρίως εστιάζει στο art-deco μέλλον των 1920-30, στο μέλλον των δεκαετιών 1950-60 (ιπτάμενα αυτοκίνητα, διαστημικές πόλεις, ρομπότ-οικιακοί βοηθοί, ορθογώνιες οθόνες CRT, τεχνητή νοημοσύνη, ολογράμματα, νέον και χρώμιο) και στο ατομικό μέλλον της μεταπολεμικής εποχής.
Με την τεχνολογία να βασίζεται σε γνώσεις, υλικά και αισθητικές τάσεις της εκάστοτε εποχής, φτασμένες όμως στα άκρα.
Steampunk
Ίσως το πιο δημοφιλές παρακλάδι του ρετρό-φουτουρισμού. Χρονολογικά, τοποθετείται κυρίως στον 19ο αιώνα, στη Βικτωριανή Εποχή συγκεκριμένα και στην αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης δίνοντας την αισθητική και την τεχνολογία της εποχής με φανταστικές προχωρημένες (για την εποχή) τεχνολογίες που βασίζονται σε ατμό, γρανάζια, μπρούτζο, χαλκό, δέρμα και ξύλο.
Ατμοκίνητα αερόπλοια, ρομπότ με γρανάζια, υπολογιστές με μοχλούς και βαλβίδες, βικτωριανά ρούχα με γυαλιά προστασίας, κορσέδες, μπότες και μηχανικά εξαρτήματα. Και με μια ατμόσφαιρα εναλλακτικής ιστορίας σαν να είχε προχωρήσει η τεχνολογία με ατμό αντί για ηλεκτρισμό και πετρέλαιο.
Αν ψάχναμε τις καταβολές του θα τις βρίσκαμε στα έργα του Ιουλίου Βερν (20.000 λεύγες υπό την θάλασσα) και του Χ. Τζ. Γουέλς (Η Μηχανή του Χρόνου).
Και, ουσιαστικά είναι το πώς θα ήταν το μέλλον αν το φαντάζονταν οι άνθρωποι του 19ου αιώνα.
☞ Με λίγα λόγια:
- Retro-futurism = το παρελθόν φαντάζεται το μέλλον.
- Steampunk = η βικτωριανή εκδοχή αυτού του οράματος.
Σε επομένη δημοσίευση θα παραθέσω ταινίες , σειρές και βιβλία που είναι δυνατοί εκπρόσωποι του είδους αλλά θα εξηγηθούν και άλλα ενδιαφέροντα υπό-είδη του retro-futurism.