Έχουμε περάσει σε μια εποχή εντελώς αντίθετη με παρελθούσες που οι λέξεις «gaming» και «Linux» δεν μπορούσαν να μπουν στην ίδια πρόταση. Μάλιστα, κάποτε, κυκλοφόρησε και ως ανέκδοτο.

Όμως, από τότε μέχρι σήμερα μεσολάβησε η επανάσταση του SteamOS και του Proton: Και έτσι, το gaming στο Linux όχι μόνο δεν είναι πια ανέκδοτο αλλά αντιθέτως, το gaming πλέον στηρίζεται στο Linux.
Με το Steam Deck, το SteamOS και το Proton, το Linux αποτελεί πλέον κορυφαία πλατφόρμα gaming, ενώ διανομές όπως το Bazzite και το ChimeraOS μετατρέπουν οποιοδήποτε PC σε κονσόλα.
Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα και όσο περνάει ο χρόνος, νομίζω ότι θα φτάσουμε στο σημείο που gaming = Linux και Linux = gaming.
Όμως, πέρα των εταιρικών διανομών Bazzite και ChimeraOS, συνεχίζουν και αναπτύσσονται ορισμένες ακόμα διανομές ειδικευμένες στο gaming τις οποίες εύκολα μπορείτε να εγκαταστήσετε δημιουργώντας έναν καθαρόαιμο gaming υπολογιστή.
Είναι οι εξής:
- Batocera.linux Αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη και αυτόνομη λύση σήμερα. Τρέχει απευθείας από USB stick ή SD κάρτα χωρίς να απαιτεί εγκατάσταση στον δίσκο. Πέρα από τους πυρήνες του Libretro, ενσωματώνει αυτόνομους (standalone) εξομοιωτές για απαιτητικές κονσόλες (PCSX2, RPCS3, Dolphin), ενώ διαθέτει την πληρέστερη υποστήριξη για κάρτες γραφικών (Nvidia/AMD/Intel) και σύγχρονα χειριστήρια.
- Recalbox Εστιάζει στην απόλυτη απλότητα. Πρόκειται για ένα out-of-the-box σύστημα με έμφαση στη σταθερότητα. Μέσω του ενσωματωμένου web interface, η μεταφορά ROMs, η διαμόρφωση των χειριστηρίων και η διαχείριση του συστήματος γίνονται εξ αποστάσεως μέσω browser από άλλον υπολογιστή. Είναι λιγότερο παραμετροποιήσιμο από το Batocera, αλλά εξαιρετικά συμπαγές για Raspberry Pi.
- Lakka Είναι η επίσημη διανομή Linux του εγχειρήματος RetroArch (Libretro). Παρακάμπτει εντελώς τα ενδιάμεσα γραφικά περιβάλλοντα (όπως το EmulationStation) και εκκινεί απευθείας στο περιβάλλον του RetroArch. Λόγω της απουσίας επιπλέον επιπέδων λογισμικού, καταναλώνει τους ελάχιστους δυνατούς πόρους, καθιστώντας την την ταχύτερη επιλογή για παλιούς υπολογιστές ή περιορισμένους επεξεργαστές.
- RetroPie Δεν είναι αυτοτελές λειτουργικό σύστημα, αλλά μια συλλογή από scripts που εγκαθίστανται πάνω από μια πλήρη διανομή (όπως το Raspberry Pi OS ή το Debian). Και αυτό προσφέρει απεριόριστη ευελιξία, καθώς επιτρέπει την παράλληλη χρήση της επιφάνειας εργασίας, την εκτέλεση media centers (Kodi) ή τη χειροκίνητη παραμετροποίηση αρχείων ρυθμίσεων μέσω terminal. Απαιτεί περισσότερο χρόνο και τεχνική εξοικείωση.
☞ Με ματιά:
| Διανομή | Βασικό UI | Αρχιτεκτονική | Υπεροχή | Ιδανικό για |
| Batocera.linux | EmulationStation | Standalone OS | Πλήρης υποστήριξη hardware (x86_64, ARM), αυτόματη αναγνώριση χειριστηρίων, αυτόνομοι εξομοιωτές | Plug-and-play σε PC, Laptops & Handhelds |
| Recalbox | EmulationStation | Standalone OS | Φιλικό περιβάλλον, ενσωματωμένο web manager, απόλυτη σταθερότητα | Αρχάριους χρήστες σε Raspberry Pi |
| Lakka | RetroArch (XMB / Ozone) | Standalone (Libretro) | Ελάχιστοι πόροι συστήματος, μηδενικό overhead, απευθείας boot στο RetroArch | Παλαιό ή αδύναμο hardware |
| RetroPie | EmulationStation | Layer πάνω από OS | Πλήρης παραμετροποίηση, τεράστια κοινότητα, δυνατότητα παρέμβασης στο σύστημα | Χρήστες που θέλουν να «σκαλίζουν» το Linux |
*o πίνακας δημιουργήθηκε από τον Μητσάρα, το τοπικό μου llm.