Τo Viber δεν χρειάζεται συστάσεις, το γνωρίζουμε άπαντες. Για εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη είναι μια από τις πρώτες εφαρμογές που εγκαθιστούν και χρησιμοποιούν καθημερινά.
Και εντάξει, αν κάποιοι το επιθυμούν και το κάνουν συνειδητά, δικαίωμά τους.
Τι γίνεται όμως με όσους δεν το θέλουμε μα αναγκαζόμαστε να το εγκαταστήσουμε γιατί έτσι θέλουν ντε και καλά κάποιοι τρίτοι;
Και για το ποιοι είναι αυτοί "οι τρίτοι"; Όλοι το γνωρίζουμε: οι τράπεζες (ίσως ο πιο απεχθής κλάδος παγκοσμίως σήμερα) και οι κρατικές υπηρεσίες.
Να τα πάρουμε όμως από την αρχή:
Το Viber ανήκει, πλέον, στον ιαπωνικό κολοσσό Rakuten και η προτεραιότητά του δεν είναι η ιδιωτικότητα κανενός, αλλά η στεγνή εμπορική εκμετάλλευση της βάσης χρηστών του.
Και πλέον, έχει εξελιχθεί από μια απλή εφαρμογή κλήσεων σε ένα bloated εταιρικό εργαλείο πίεσης, με το οποίο μας εξαναγκάζουν οι τράπεζες, οι δημόσιοι φορείς και οι εταιρείες (π.χ. για ειδοποιήσεις λογαριασμών ή υπηρεσίες πελατών), στερώντας μας την ελευθερία επιλογής.
Υποθέτω δεν είναι λίγες οι φορές που για κάποια ταυτοποίηση π.χ, ενώ υπάρχει η δυνατότητα αποστολής SMS αυτό να μην έρχεται ποτέ ενώ, αντίθετα, στο Viber να φτάνει.
Ή, διόλου απίθανο να μην έχετε πέσει σε κάποιον αναιδή, συνήθως, τραπεζικό υπάλληλο που σας λέει πως πρέπει (ντε και καλά) να δείτε το μήνυμα στο Viber!
Για να δούμε όμως, τι συμβαίνει με την τεχνική του κατάσταση και την ιδιωτικότητα:
Επιθετική Συμπεριφορά & Ads στα Κινητά
Δεν νομίζω να υπάρχει κάποιος που δεν έχει καταλάβει ότι το Viber λειτουργεί περισσότερο σαν adware/marketing πλατφόρμα, παρά σαν καθαρό εργαλείο επικοινωνίας.
- Ξαφνικά πετάγματα: Ακόμα κι αν δεν το έχεις καλέσει. Πόσες φορές δεν το έχετε δει να πετάγεται μπροστά σας ανοίγοντας το κινητό σας; Έτσι, αυθαίρετα!
- Pop-ups και ειδοποιήσεις-σκουπίδια: Πετάει συνεχώς διαφημίσεις, προτροπές για παιχνίδια, stickers και ειδοποιήσεις μάρκετινγκ, ακόμα κι αν το έχεις ρυθμίσει να είναι ήσυχο. Αυτό εκεί. Σε γράφει κανονικά!
- Βαριά κατανάλωση πόρων: Τρέχει συνεχώς στο παρασκήνιο καταναλώνοντας μπαταρία και δεδομένα κινητής τηλεφωνίας, καθώς είναι σχεδιασμένο να σκανάρει και να πετάει διαρκώς διαφημίσεις.
Η (σάπια) κρυπτογράφηση και το κλειστό οικοσύστημα
Παρότι το Viber διαφημίζει ότι χρησιμοποιεί κρυπτογράφηση end-to-end (e2e) για προσωπικές συνομιλίες, η κοινότητα ασφαλείας το αντιμετωπίζει με μεγάλη καχυποψία για πολλούς λόγους:
- Κλειστός Κώδικας: Σε αντίθεση με το Signal ή το Matrix, ο κώδικας του Viber είναι εντελώς κλειστός. Κανείς απολύτως εκτός από την εταιρεία δεν μπορεί να ελέγξει τι ακριβώς κάνει η εφαρμογή στη συσκευή μας ή με ποιον τρόπο διαχειρίζεται τα κλειδιά κρυπτογράφησης.
- Εξαιρέσεις στην Κρυπτογράφηση: Και δείτε εδώ κάτι ενδιαφέρον. Οι συνομιλίες με επιχειρήσεις (business accounts, τράπεζες, bots) δεν προστατεύονται από end-to-end κρυπτογράφηση με τον ίδιο τρόπο. Και αυτό γιατί τα δεδομένα περνούν από τα συστήματα των εταιρειών και αποθηκεύονται σε servers τρίτων.
- Συλλογή Μεταδεδομένων (metadata): Ακόμη κι αν τα μηνύματα είναι κρυπτογραφημένα, το Viber συλλέγει μαζικά μεταδεδομένα (ποιος μιλάει με ποιον, πού, πότε, από ποια συσκευή, γεωγραφική θέση, λίστα επαφών) τα οποία, προφανώς, αξιοποιεί για εμπορικούς σκοπούς και προσωποποιημένες διαφημίσεις.
☞ Συμπέρασμα:
Όταν σε αναγκάζουν επαγγελματικές ή τραπεζικές συναλλαγές να το χρησιμοποιείς, η ασφαλέστερη πρακτική είναι να το περιορίζεις όσο το δυνατόν περισσότερο (π.χ. ανάκληση αδειών πρόσβασης (από Android/iOS), απενεργοποίηση ειδοποιήσεων μάρκετινγκ και χρήση του αποκλειστικά για την απαραίτητη συναλλαγή, χωρίς να το έχεις ανοιχτό για προσωπική επικοινωνία).
Που και πάλι, όλα αυτά, δεν το εμποδίζουν να δρα αυτοβούλως και να μας βομβαρδίζει με intrusive διαφημίσεις, καταναλώνοντας τους πόρους της συσκευής μας χωρίς άδεια εκμεταλλευόμενο την εξάρτησή μας από τράπεζες και δημόσιους φορείς.
Τώρα, το γιατί αυτοί το χρησιμοποιούν, είναι μια ενδιαφέρουσα συζήτηση που αξίζει να την κάνουμε προσεχώς.
Όταν λοιπόν μια εφαρμογή επιβάλλεται με το ζόρι και συμπεριφέρεται σαν adware, είναι η πιο χαρακτηριστική περίπτωση του όταν κάτι παρέχεται δωρεάν, το προϊόν είσαι εσύ!